Tagarchief: hypotheek

Pensioenen, hypotheken en de euro: de burger mag het allemaal betalen


De oogst van Prinsjesdag

Vergelijk

Korting op pensioenen is nabij: minister Koolmees wil wel praten, maar denkt dat ingrepen onvermijdelijk zijn

met

Met een pakket van 2 miljard euro wil het kabinet de problemen op de woningmarkt aanpakken.

en met

Hoekstra: geen verbod op negatieve spaarrente

en met

ECB-bestuurslid Sabine Lautenschläger stapt op

Wat heeft dit met elkaar te maken?

De euro is de pil van Drion

Tijdens de euro crisis werd duidelijk wat verstandige mensen al sinds de invoering van de euro hebben gezegd: je kunt de Europese economieën niet via één munt aan elkaar koppelen. Daar komen ongelukken van. Welnu, die tijd is nu gekomen.

Eerst hadden we het gevalletje Griekenland dat decennia lang had lopen liegen (!) over haar begrotingstekort en toen de obligatiemarkt de hand op de knip hield was het bijna gedaan met de euro. Alleen doordat we ca 400 miljard aan de Grieken hebben ‘geleend’ bleef het schip nog drijven, maar ook niet meer dan dat. Geleend tussen haakjes: de terugbetalingstijd van de opgekochte Griekse rommel is met decennia verlengt en de rente die de Grieken betalen is èn verlaagd èn wordt meteen weer terug gestort in de Griekse staatskas. De facto is de Griekse schuld grotendeels afgeschreven.

En Griekenland is niet de enige. De ECB koopt maandelijks voor tientallen miljarden aan Europese obligaties op via de nationale centrale banken. De Nederlandse Bank heeft ruim 300 miljard op de balans staan terwijl dat voor de crisis 135 miljard was. Daarover betaalt Rutte een weliswaar rente maar dat is een vestzak/broekzak verhaal: aan het einde van het jaar wordt de winst die DNB heeft gemaakt in de staatskas gestort en ziet onze Mark al zijn betalingen weer terugstromen. Moraal van het verhaal: de Grieken hebben de meeste steun gehad maar alle andere Europese landen profiteren net zo hard mee, met dank aan de ECB.

Dat geld moet natuurlijk ergens vandaan komen. Drie keer raden waar: onze pensioenen.

Onder jan

Omdat de ECB op extreem grote schaal staatsschulden opkoopt zakt de rente als een baksteen. De gevolgen laten zich raden: pensioenfondsen raken in de problemen. Die zijn immers wettelijk verplicht een gedeelte van hun premies in obligaties te steken maar dat heeft tegenwoordig een negatieve rente. Onze Mark betaalt op dit moment zelfs voor 30 jarige leningen een negatieve rente. Je moet dus nu meer inleggen voor je pensioen dan dat je straks terug krijgt, nog afgezien van de inflatie. Dat is geen sparen meer, dat is een extra belasting voor de gewone man. En dat geldt niet voor maar een klein gedeelte van de burgers: meer dan 90% van alle mensen heeft een pensioen dat dik in de problemen zit.

Hayek zei het al: “If Something Cannot Go On Forever It Will Stop”. Dat geldt hier natuurlijk ook. Op een gegeven moment branden pensioenen door hun overschotten heen en moet er gekort worden. Die tijd is nu en het is niet voor het eerst. We hebben immers al een hele tijd van ‘zachte’ kortingen gehad doordat pensioenfondsen niet meer indexeren. De gewone burger accepteert dat gelaten maar het is net zo hard als direct afschrijven: Een jaar niet indexeren betekent hetzelfde als 2% korten. Met een gemiddeld bruto pensioen van 35k per jaar en een verwachte levensduur van 87 jaar is elke procent een korting van 7k. 10% korten en 5 jaar niet indexeren kost iedereen 140k. De gevolgen laten zich raden: eerst het eigen spaargeld opeten, daarna het eigen huis. Als je dat al hebt. Je kinderen kunnen fluiten naar hun erfenis en als het helemaal tegen zit kun je doorwerken tot aan je dood.

Begroting

Ondertussen speelt Markje de mooie meneer. Het overschot op de begroting is 3.4 miljard. Dat lijkt veel maar is een schijntje. Over de overheidsschuld van 400 miljard wordt slechts gemiddeld 1.2% rente betaald. Nieuwe leningen gaan zelfs voor negatieve rente over de toonbank. Als onze Haagsche vrienden een normale rente zouden betalen van 4% dan zou er geen overschot van 3.4 miljard maar een tekort van meer dan 12 miljard hebben. Deze 16 miljard verschil is het tekort dat pensioenen nu hebben.

Hypotheken

Maar dit is nog maar een kant van het verhaal. Er is nog een kant waar de burger flink gepakt wordt: de hypotheekrente.

De gemiddelde rente op een nieuwe hypotheek is iets meer dan 2% voor 10 jaar vast, over de lopende hypotheken betalen we gemiddeld 3% rente. Op een totale hypotheekschuld van 530 miljard is dat 16 miljard per jaar.

Tegelijkertijd levert je spaargeld nul op als je het op de bank zet en dat gaat binnenkort zelfs geld kosten, hoe hard onze Wopke ook loopt te roeptoeteren. Banken zijn geen liefdadigheidsinstellingen: als die geld weg zetten bij de ECB -iets wat ze wettelijk verplicht zijn (!)- dan zullen ze daar voor moeten betalen en dat geld moet ergens vandaan komen.

En dit gaat niet over kleine bedragjes. Nederlanders hebben 370 miljard aan spaargeld. Leverde dat in 2012 nog 3.5 miljard aan rente op, nu is dat 1.2 miljard en binnenkort dus moet je er zelfs voor gaan betalen. Wie daar nog aan twijfelt: kijk maar even naar dit grafiekje.

Deense model

Het probleem is dat aan de ene kant de rente op staatsobligaties negatief is terwijl je voor je hypotheek nog steeds mag dokken en binnenkort voor het stallen van je spaargeld ook. Politici kunnen zo de mooie meneer uithangen met al hun nieuwe plannetjes terwijl de burger mag bloeden.

De oplossing ligt voor de hand: in plaats van dat je een hypotheek moet afsluiten bij een bank of een andere geldschieter moet die natuurlijk als obligatie op de beurs verkocht worden, i.e. het Deense model.

In Denemarken ga je niet naar een bank voor een hypotheek maar naar een soort tussenkantoortje. Zo worden duizenden hypotheken bij elkaar in een mandje verzameld en als geheel op de obligatiemarkt geplaatst. De rente die je betaalt is bijna gelijk aan die van staatsobligatie’s, het tussenkantoortje krijgt betaalt voor bewezen diensten en de bank heeft het nakijken. De gevolgen laten zich raden: wie nu een Deense hypotheek afsluit betaalt een negatieve rente van -0.5%. Voor een gemiddeld huis van 320k zou dat neerkomen op 1600 euro cash in het handje jaarlijks. Dus niet maandelijks 600 euro betalen maar 125 euro terugkrijgen. Reken daar het koopkrachtplaatje maar eens van door.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Eurocrisis