Tagarchief: club med

Pensioenen, hypotheken en de euro: de burger mag het allemaal betalen


De oogst van Prinsjesdag

Vergelijk

Korting op pensioenen is nabij: minister Koolmees wil wel praten, maar denkt dat ingrepen onvermijdelijk zijn

met

Met een pakket van 2 miljard euro wil het kabinet de problemen op de woningmarkt aanpakken.

en met

Hoekstra: geen verbod op negatieve spaarrente

en met

ECB-bestuurslid Sabine Lautenschläger stapt op

Wat heeft dit met elkaar te maken?

De euro is de pil van Drion

Tijdens de euro crisis werd duidelijk wat verstandige mensen al sinds de invoering van de euro hebben gezegd: je kunt de Europese economieën niet via één munt aan elkaar koppelen. Daar komen ongelukken van. Welnu, die tijd is nu gekomen.

Eerst hadden we het gevalletje Griekenland dat decennia lang had lopen liegen (!) over haar begrotingstekort en toen de obligatiemarkt de hand op de knip hield was het bijna gedaan met de euro. Alleen doordat we ca 400 miljard aan de Grieken hebben ‘geleend’ bleef het schip nog drijven, maar ook niet meer dan dat. Geleend tussen haakjes: de terugbetalingstijd van de opgekochte Griekse rommel is met decennia verlengt en de rente die de Grieken betalen is èn verlaagd èn wordt meteen weer terug gestort in de Griekse staatskas. De facto is de Griekse schuld grotendeels afgeschreven.

En Griekenland is niet de enige. De ECB koopt maandelijks voor tientallen miljarden aan Europese obligaties op via de nationale centrale banken. De Nederlandse Bank heeft ruim 300 miljard op de balans staan terwijl dat voor de crisis 135 miljard was. Daarover betaalt Rutte een weliswaar rente maar dat is een vestzak/broekzak verhaal: aan het einde van het jaar wordt de winst die DNB heeft gemaakt in de staatskas gestort en ziet onze Mark al zijn betalingen weer terugstromen. Moraal van het verhaal: de Grieken hebben de meeste steun gehad maar alle andere Europese landen profiteren net zo hard mee, met dank aan de ECB.

Dat geld moet natuurlijk ergens vandaan komen. Drie keer raden waar: onze pensioenen.

Onder jan

Omdat de ECB op extreem grote schaal staatsschulden opkoopt zakt de rente als een baksteen. De gevolgen laten zich raden: pensioenfondsen raken in de problemen. Die zijn immers wettelijk verplicht een gedeelte van hun premies in obligaties te steken maar dat heeft tegenwoordig een negatieve rente. Onze Mark betaalt op dit moment zelfs voor 30 jarige leningen een negatieve rente. Je moet dus nu meer inleggen voor je pensioen dan dat je straks terug krijgt, nog afgezien van de inflatie. Dat is geen sparen meer, dat is een extra belasting voor de gewone man. En dat geldt niet voor maar een klein gedeelte van de burgers: meer dan 90% van alle mensen heeft een pensioen dat dik in de problemen zit.

Hayek zei het al: “If Something Cannot Go On Forever It Will Stop”. Dat geldt hier natuurlijk ook. Op een gegeven moment branden pensioenen door hun overschotten heen en moet er gekort worden. Die tijd is nu en het is niet voor het eerst. We hebben immers al een hele tijd van ‘zachte’ kortingen gehad doordat pensioenfondsen niet meer indexeren. De gewone burger accepteert dat gelaten maar het is net zo hard als direct afschrijven: Een jaar niet indexeren betekent hetzelfde als 2% korten. Met een gemiddeld bruto pensioen van 35k per jaar en een verwachte levensduur van 87 jaar is elke procent een korting van 7k. 10% korten en 5 jaar niet indexeren kost iedereen 140k. De gevolgen laten zich raden: eerst het eigen spaargeld opeten, daarna het eigen huis. Als je dat al hebt. Je kinderen kunnen fluiten naar hun erfenis en als het helemaal tegen zit kun je doorwerken tot aan je dood.

Begroting

Ondertussen speelt Markje de mooie meneer. Het overschot op de begroting is 3.4 miljard. Dat lijkt veel maar is een schijntje. Over de overheidsschuld van 400 miljard wordt slechts gemiddeld 1.2% rente betaald. Nieuwe leningen gaan zelfs voor negatieve rente over de toonbank. Als onze Haagsche vrienden een normale rente zouden betalen van 4% dan zou er geen overschot van 3.4 miljard maar een tekort van meer dan 12 miljard hebben. Deze 16 miljard verschil is het tekort dat pensioenen nu hebben.

Hypotheken

Maar dit is nog maar een kant van het verhaal. Er is nog een kant waar de burger flink gepakt wordt: de hypotheekrente.

De gemiddelde rente op een nieuwe hypotheek is iets meer dan 2% voor 10 jaar vast, over de lopende hypotheken betalen we gemiddeld 3% rente. Op een totale hypotheekschuld van 530 miljard is dat 16 miljard per jaar.

Tegelijkertijd levert je spaargeld nul op als je het op de bank zet en dat gaat binnenkort zelfs geld kosten, hoe hard onze Wopke ook loopt te roeptoeteren. Banken zijn geen liefdadigheidsinstellingen: als die geld weg zetten bij de ECB -iets wat ze wettelijk verplicht zijn (!)- dan zullen ze daar voor moeten betalen en dat geld moet ergens vandaan komen.

En dit gaat niet over kleine bedragjes. Nederlanders hebben 370 miljard aan spaargeld. Leverde dat in 2012 nog 3.5 miljard aan rente op, nu is dat 1.2 miljard en binnenkort dus moet je er zelfs voor gaan betalen. Wie daar nog aan twijfelt: kijk maar even naar dit grafiekje.

Deense model

Het probleem is dat aan de ene kant de rente op staatsobligaties negatief is terwijl je voor je hypotheek nog steeds mag dokken en binnenkort voor het stallen van je spaargeld ook. Politici kunnen zo de mooie meneer uithangen met al hun nieuwe plannetjes terwijl de burger mag bloeden.

De oplossing ligt voor de hand: in plaats van dat je een hypotheek moet afsluiten bij een bank of een andere geldschieter moet die natuurlijk als obligatie op de beurs verkocht worden, i.e. het Deense model.

In Denemarken ga je niet naar een bank voor een hypotheek maar naar een soort tussenkantoortje. Zo worden duizenden hypotheken bij elkaar in een mandje verzameld en als geheel op de obligatiemarkt geplaatst. De rente die je betaalt is bijna gelijk aan die van staatsobligatie’s, het tussenkantoortje krijgt betaalt voor bewezen diensten en de bank heeft het nakijken. De gevolgen laten zich raden: wie nu een Deense hypotheek afsluit betaalt een negatieve rente van -0.5%. Voor een gemiddeld huis van 320k zou dat neerkomen op 1600 euro cash in het handje jaarlijks. Dus niet maandelijks 600 euro betalen maar 125 euro terugkrijgen. Reken daar het koopkrachtplaatje maar eens van door.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Eurocrisis

The great sucking sound ….


Wie koopt er nog staatsobligaties?

Het grafiekje hierboven komt uit de FT.

Wat blijkt? Er zijn geen kopers meer van Duitse staatsobligaties. Sterker nog, mensen verkopen Duitse obligaties om ze in de Club Med te steken. De reden is natuurlijk simpel: Duitse obligaties doen 0.3% en daarmee hou je niet eens de inflatie bij.

Van de Club Med wordt ongeveer de helft door de ECB opgekocht en de andere helft door beleggers/particulieren. De ECB zuigt die markt voor de helft leeg. Dat is gigantisch: hoe hoog gaat de rente oplopen als de ECB inderdaad haar opkoopprogramma volgend jaar beëindigt? Terwijl we nu al weten dat al deze landen geen hogere rente kunnen betalen: dat is meteen het einde van de euro.

Plus natuurlijk dat wij in Noord Europa al onze spaarcenten daarin gestoken hebben. Talk about a moral hazard! Bailout here I come!

Mijn gokje zou zijn dat de ECB tot in lengte van jaren door blijft gaan met het opkopen van staatsschulden. Ik geloof er niets van dat ze daar mee ophouden.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Eurocrisis

Nexit here we come!


Als je 1.5 miljard in 5 euro biljetten achter elkaar zou leggen dan kun je daarmee de wereld rond.

Brexitje anyone?

Vergelijk

[Jan 2017]: Bank of England positiever over vooruitzichten Britse groei

met

[Jun 2016]: Bank of England vreest flinke schade door Brexit

Dus?

Nexit

Het idee dat je onderdeel moet zijn van een politieke, monetaire en economische unie om handel te kunnen drijven is op zich al lachwekkend. D’r zijn een heleboel landen in de wereld die niet in de EU zitten en die toch heel prima vooruit kunnen komen.

Het enige wat je moet doen -om te kunnen profiteren van elkaars sterke kanten- is een vrijhandelsakkoordje sluiten. En dat is nou niet zo heel erg moeilijk: Wij heffen geen import tarieven op jouw spullen en vice versa. Is ook niets vreemd aan, doen we al decennia lang. WTO anyone?

Einde euro

Heel de Club Med, met de Grieken en de Italianen voorop, zullen nooit de euro uit gaan omdat ze dan ter plekke failliet zijn. De rente op 10 jarige staatsobligaties voor de Italianen is bv 1.5%, lager dan de Amerikaanse. Gaan ze de euro uit dan stijgt dat ter plekke naar 15% en houdt Italië op met bestaan.

Dat wil natuurlijk niet zeggen dat alles pais en vree is. De ECB blijft maar geld bijdrukken, uiteindelijk zal dat in forse inflatie omslaan. En omdat ze de rente niet kunnen verhogen zit er niets anders op dan nog meer geld bij te drukken. Daarmee wordt het duidelijk hoe het eindspel er voor de euro uitziet: Niet Club Med zal eruit stappen maar wij, de Duitsers en de Oostenrijkers. En dat gaat niet langs lijnen der geleidelijkheid: Net zoals bij de Grieken is het een ‘boem is ho’ scenario. Wacht maar totdat de Italianen het volgende bankenreddingspakketje aankondigen of dat er een pensioenfondsje in Nederland omknikkert.

Het is geen keuze tussen ‘wel of niet uit de euro’ maar tussen ‘nu zelf proberen weg te komen of straks met het schip naar de kelder te zinken’. Hoezo valt er iets te kiezen?

1 reactie

Opgeslagen onder Eurocrisis

Wij zitten voor meer dan honderd miljard al in de Club Med stront


italie-capital-flight

Onzichtbare bailout

Erg interessant artikeltje van een Duitse econoom:

The payment order credits granted by the Bundesbank and the Dutch central bank are recorded as Target claims against the euro system. At the end of September, these claims amounted to €819.4 billion, with the Bundesbank accounting for €715.7 billion, which was 46% of Germany’s net external assets at midyear. Since the beginning of the year, both countries’ combined claims have increased by €180.4 billion, or €20 billion per month, on average. Conversely, the Target debt of the Southern European countries – Greece, Italy, Portugal, and Spain (GIPS) – amounted to €816.5 billion.

Wat betekent dit?

Capital Flight

De ECB koopt al meer dan een jaar voor 80 miljard per maand aan staatsobligaties van eurolanden op. Dat is de reden dat de rente zo laag is. In principe gaat dit naar ratio van de grootte van de economie.

Maar het feitelijk afrekenen gaat iets anders. Club Med landen die obligaties van Nederlandse beleggers opkopen, doen dat via het bankensysteem. En dat gaat wer via de nationale centrale banken. Die rekenen onderling niet af maar schijven vorderingen op de lat. De Nederlandse bank krijgt dus van de Club Med centrale banken nog zo’n 120 miljard. Als b.v. Italië uit de euro stapt dan zijn we hun deel kwijt.

Vergelijk dat eens met de kosten van de vergrijzing -waardoor iedereen tot 67.3 moet blijven werken- van een paar miljard per jaar. We hebben letterlijk onze pensioenen aan de Club Med gegeven.

Wie is de eerste?

De Italiaanse centrale bank staat voor ca 20% van het BBP in het rood bij de andere centrale banken in Europa. Dat is voornamelijk Nederland en Duitsland, bij elkaar zo’n 360 miljard. De totale Italiaanse schuld is 132% van het BBP, zeg maar 2300 miljard, waarvan een onbekend deel binnenlands is.

Op dit moment moet het Italiaanse leger in Milaan de bevolking tegen de tsunami uit het Midden Oosten en Afrika beschermen.

Vluchtelingencrisis Milaan: Rome stuurt 150 soldaten om criminaliteit te bestrijden

Burgemeester Milaan smeekte om ‘interventie in migrantenprobleem’

Milaan ligt in Noord Italië zoals iedereen weet, het deel dat traditioneel het beter doet maar langzamerhand kruipt de rot naar boven.

Gaat niet lang meer duren.

4 reacties

Opgeslagen onder Eurocrisis

BREXIT: Ramp?


GBPEUR

Chaos?

Een van de claims van een BREXIT was dat het VK in een economische chaos zou zakken. Hier George Soros -een linksige Amerikaan met nogal wat ervaring in speculeren:

[George Soros, speculant]: “I want people to know what the consequences of leaving the EU would be before they cast their votes, rather than after. A vote to leave could see the week end with a Black Friday, and serious consequences for ordinary people.”

Tja. Echt waar?

The Day after BREXIT Wat doet de Beurs

Hysterie

Het pond is inderdaad wat gezakt t.o.v. de euro. Het stond ook wel erg hoog, nu staat het op het gemiddelde van de afgelopen jaren.

Interessanter wordt het om te kijken welke aandelenbeurzen er omlaag gegaan zijn. Als je onze George zou mogen geloven dan moet de FTSE, de engelse index, behoorlijk onderuit gegaan zijn.

Wat blijkt? De Duitse, Nederlandse en Franse beurzen zijn ongeveer twee keer zo hard als de Engelse beurs op hun plaat gegaan. Hoe kan dat nou?

En niet alleen dat: Onze Zuid Europese vrienden -je weet wel, die landen die we nooit zouden bailouten- zijn nog veel harder op hun bek gegaan. Tjee!

Bangmakerij

Dat de beurzen wat zouden zakken is niet verwonderlijk. Beleggers houden niet van onzekerheid en een klein overschot aan verkoop orders t.o.v. kooporders kan al voor flinke bewegingen leiden. Toch trekt het allemaal snel bij. De AEX bijvoorbeeld stond op z’n dieptepunt op 409 en die staat nu al weer op de 424. De initiële val is al weer voor de helft goed gemaakt.

De reden is natuurlijk simpel. De achterliggende economie is niet veranderd. Alleen de politieke unie met de Britten gaat niet door. En dat geneuzel over onzekerheid is natuurlijk helemaal onzin: De Britten zullen er alles aan doen om dat zo snel mogelijk de kop in te drukken. Een van de redenen voor een BREXIT was namelijk ook dat ze buiten de EU er economisch beter voor staan dan binnen. Daarbij: Ze zijn nota bene de uitvinders van de economie als wetenschap.

Interessanter is het dat onze Club Med vrienden zo hard op hun plaat gaan. Kennelijk ziet de markt het VK als een belangrijke geldschieter voor die landen en is het wegvallen van de Britten een behoorlijke aderlating. Wie moet nou de rekening betalen?

NEXIT anyone?

2 reacties

Opgeslagen onder Eurocrisis

Nederland-Cartelland: Hypotheekrente


Yield Curve Euro area

Vast zetten

De hypotheekrente is historisch laag en dus sluiten mensen hun hypotheek voor veel langere tijd af. Toch is er iets raars aan de hand:

De renteniveaus zijn in de rest van de eurozone vaak ook lager. De gemiddelde rente op een woninghypotheek lag in februari op 2,22 procent, zo’n 0,55 procentpunten lager dan de gemiddelde rente in Nederland.

En dus?

Cartel

Niet veel mensen zullen het meteen zien maar dit is zo ongeveer het schoolvoorbeeld van een cartel. Met elkaar hebben Nederlandse hypotheekverstrekkers de markt onderling verdeeld op een paar wildebrassen na. Dat levert een aardig winstje op voor de banken.

Ga maar na. De totale hypotheekschuld in Nederland is rond de 600 miljard. 0.55% hogere rente dan in een echt vrije markt -waar banken met elkaar concurreren- is een gezellige 3.3 miljard euro. Zo gratis en voor niets in de pocket, pik in het is winter!

Kun je gelijk zien aan welke kant de boterham van onze geliefde politici gesmeerd is: Eerst de belangen van banken en verzekeraars -ABN AMRO aandeeltje anyone?- dan pas de gewone man. Het is ook helemaal geen geheim of zo: Hier een postje van 3 jaar geleden.

Economisch onbenul

Maar dat is niet het enige. Mensen zetten ook hun geld voor veel langere tijd vast:

Huishoudens die een nieuwe hypotheek nemen, kiezen er steeds vaker voor om de rente langer vast te zetten

De hypotheekrente wordt gedomineerd door de ECB. Die heeft de dagrente verlaagd naar -0.4%, banken moeten tegenwoordig betalen om hun kasoverschot bij de ECB te stallen.

Dat zal in de toekomst niet veel veranderen. Binnen de Euro zone zijn een aantal landen praktisch gezien al een decennium failliet. De hele Club Med, incluis Italië en Frankrijk kunnen voor geen enkele mogelijkheid meer renteniveaus van meer dan 2% betalen. En dat betekent simpelweg dat de ECB de komende decennia lang de rente niet boven de -zeg- 1% zal laten komen. Dat is namelijk meteen het einde van de euro.

Hypotheekverstrekkers hebben dat al lang door. Waarom zou je als geldschieter genoegen nemen met 2.5% op een hypotheek van 15 of 20 jaar als je verwacht dat over een paar jaar de rente weer gaat stijgen? Dan biedt je die leningen toch niet meer aan of slechts voor veel hogere prijs? Deze clubs hebben veel beter inzicht in de prijsontwikkeling in de markt en dus kan er maar een conclusie zijn: De rente blijft nog decennia lang onder de 1%.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Nederland-Cartelland

Wat kost de euro nou echt?


Pensioenen CLub Med

Pensioenen

Wat blijkt? Pensioenen wordt keer op keer gekort. En dat begint op te vallen:

[Unie KBO]: “Compenseer arme ouderen voor naderende pensioenkortingen”

Tja. En dus?

Volkomen voorspelbaar

Ik heb het al zo vaak gezegd en ik zal het nu nog een keer herhalen: Die Euro kost ons bakken met geld. De gevleugelde uitspraak is dat we ‘onze pensioenen naar Griekenland overmaken’ en dat is ook inderdaad echt zo.

Ik zal het nog een keer uitleggen. De ECB is met een grootschalig opkoopprogramma van Europese staatsobligaties bezig met als doel de rente te drukken. Deden ze dat niet dan was de hele Club Med ter plekke failliet. Gevolg is natuurlijk wel dat het rendement dat nodig is voor een fatsoenlijk pensioen nooit ofte nimmer gehaald kan worden. Alle landen in Europa betalen ongeveer de helft aan rente van wat er nodig is.

En wie wil weten wat dat betekent: Denk Grieks. Een rendement van 2% terwijl het 4% zou moeten zijn betekent 50% korting op je pensioen.

De Euro gaat er toch wel aan

Dat wil niet zeggend dat deze strategie succesvol is. De rente mag dan laag zijn maar de totale staatsschuld binnen de Club Med neemt alleen maar toe en wel met flinke stappen. Op een gegeven moment trekt de gewone belegger er de stekker uit, net zoals bij de Grieken is gebeurd. Dat duurt nog even -de ECB heeft afgelopen week het opkoopprogramma weer eens flink opgevoerd- maar het is onontkoombaar.

Wen d’r maar aan: Het einde van de verzorgingsstaat komt in zicht. Wie nu onder de 50 is gaat de rekening betalen.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Eurocrisis, Overig