Sommige mensen snappen geen drol van economie: voorbeeldje Youp van het Hek


‘Kankerhoer’

Youp heeft een stukje voor het NRC geschreven over hoe gemeen Novartis wel niet is. Want die hebben zomaar de prijs van een kankermedicijn verhoogd. En dat mag helemaal niet!

Dus een hele garage vol met auto’s van uitsluitend kankerpatiënten. Zo langzamerhand volksziekte nummer een. Ik dacht onmiddellijk: dat is leuk voor Novartis. Dat is die Zwitserse farmaceut die de prijs van een bepaald kankermedicijn onlangs bijna verzesvoudigd heeft. En dat konden zij doen omdat zij de enige zijn die dat kuurtje in huis hebben. Omdat ze het bedacht hebben? Nee hoor, het is gewoon ooit op onze kosten gemaakt in het Rotterdamse Erasmus Medisch Centrum. En ze hebben het niet verzesvoudigd van vijf naar dertig, maar van zestienduizend naar tweeënnegentigduizend eurootjes.

En dus zijn ze bij Novartis allemaal ‘kankerhoeren’. Niet mijn woorden maar die van onze Youp, dat begrijp je.

Pesky facts …

Laten we maar eens wat getallen op een rijtje zetten. Hoe profitabel is dat Novartis eigenlijk?

Een aandeeltje kost tegenwoordig CHF 91,- en ze betalen jaarlijks rond de CHF 2,80 aan dividend uit. Dat is een redement van ca 3%, zo heel profitabel is dat kennelijk niet. Tel daar bij op dat de fiscus jaarlijks 1.2% aan ‘vermogensrendemetsheffingen’ komt opeisen en van de 3% blijft minder dan 2% over. Zeg maar de inflatie.

Tweede punt is hoe veel Novartis jaarlijks investeert in R&D. Helegaar niet weinig: USD 7 miljard. Zet dat eens af tegen wat de Nederlandse overheid in R&D ontwikkeld: 1 miljard euro en de conclusie is glashelder: een veelvoud.

Derde puntje is hoeveel belasting Novartis betaald. Dat valt ook niet mee: USD 1.2 miljard. Plus nog de belastingen op de dividenden en ‘capital gains’ etc, god mag weten hoeveel dat is maar dat gaat in ieder geval over miljarden.

Populisme

Onze Youp bedoelt het goed. Zijn hart zit op de goede plaats. Sterker nog, hij is een van de weinigen die leven volgens het adagium ‘put your money where your mouth is’: al jaren geeft hij geld via een eigen club aan mensen in Afrika. Aan hem zal het niet liggen.

Maar ondanks dat weet Youp niet waar hij het over heeft. Novartis weet heel goed dat de Nederlandse overheid toch wel betaalt. Zoveel zegt hij ook in zijn stukje:

[Novartis verlaagt] binnenkort heel zeikerig de prijs tot tachtigduizend euro. En dat vinden ze zelf ongetwijfeld een breed gebaar. Na een paar weken handjeklap wordt het afgerond op vijftigduizend. De minister tevreden en die Zwitsers jodelen zich alsnog het schompes van het lachen.

Precies Youp. Heb je goed gezien. Dat is krek wat er gaat gebeuren. En daarmee geef je gelijk aan dat je a) niet weet waar je het over hebt en b) dat het probleem aan deze kant van de streep zit. Wij betalen toch wel. Iedere zichzelf respecterende marketeer had hetzelfde gedaan. Politici zullen nooit zeggen dat ze de hand op de knip houden -stel je het itempje op het 8 uur journaal met een dooie uitgemergelde patiënt maar eens voor- en dus kun je dit soort acties straffeloos doen.

Het is niet dat kapitalisme niet werkt. Het is niet dat de vrije markt haar werk niet doet. Het is juist het tegenovergestelde: er is geen vrije markt en dus kunnen grote bedrijven daar handig gebruik van maken. De overheid in Nederland bepaalt welk medicijn er wel of niet vergoed wordt maar heeft tegelijkertijd haar beide handen op haar rug gebonden. Ze kan immers niet ‘nee’ zeggen, hoe hoog de prijs ook oploopt.

De overheid is de rot in het systeem

Stel je een situatie voor waarbij iedereen een spaarpotje heeft opgebouwd voor medische kosten en een aanvullende verzekering heeft afgesloten. Stel je een situatie voor waarbij zorgverzekeraars met elkaar moeten concurreren, ook op wat ze wel of niet in hun ‘basispakket’ opnemen. Dus niet zoals nu waarbij de overheid bepaalt wat er wel of niet vergoed wordt.

Stel je voor dat zorgverzekeraars gaan adverteren met ‘extra goedkope premie maar geen dekking voor dure medicijnen’. Daarmee kan iedereen kiezen. Wil je per se verzekerd zijn van die pillen van Novartis? Dan gaat je premie fors omhoog. Kies je liever voor een lagere premie en neem je het risico op de koop toe? Dan doet je zorgverzekeraar voor jou geen zaken meer met Novartis. En daarmee wordt het voor die Zwitsers een heel stuk lastiger om de prijs zo geweldig op te kunnen laten lopen.


*) Dat systeem dat niet alles nu klakkeloos vergoed wordt hebben we nu ook trouwens alleen liggen de grenzen nogal ver weg en is het voor politici niet in hun voordeel om daar iets aan te doen. Voordat je het weet ben je de aanvoerder van een ‘death panel‘ met alle fijne publiciteit van dien.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Gutmenschen

Kom maar door!

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.